تبليغاتX
:: zarshenas.ir زرشناس ::

13 Jul 2009,4:3 PM

خط امامي ها و سربازان ژنرال كارل پوپر

گفت وگو با شهريار زرشناس در ترسيم خط امام
نويسنده: عليرضا سميعي

اسلام مورد نظر امام خميني(ره)، ديني تمدن ساز بود. در تمدن نوعي حيات وجود دارد كه طبيعتاً داراي گونه اي تكثر نيز هست. در تمدن اسلامي فقه و تفسير و كلام و فلسفه و عرفان وجود دارد. شعر و ادب، گناهكار و رياپيشه و مقدس و نهاد و دستگاه هاي مختلف نيز هستند. اختلافات مرامي و مذهبي و حتي ديني در درون يك تمدن مي توانند وجود داشته باشند بدون آن كه به اصل، ضربه اي وارد شود. اما چنين موضعي يكسره با منطق عمومي موجود در جهان متفاوت است. امروزه ما در سراسر دنيا بيشتر شاهد رابطه مسلمين با تمدن هستيم. مسلمين به هر روي در تمدن خاص زندگي مي كنند و براي ادامه حيات تلاش مي نمايند اما اسلام بنا به ماهيت و تاريخش نمي تواند ذيل تمدني بماند بلكه آن را بنا مي كند. اين در حقيقت سرشت نظري و عملي امام (ره) بود. حال پس از 30 سال دوباره خط امام موضوعيت يافته و ما مي خواهيم بدانيم كساني كه خويش را در مسير امام مي دانند به دنبال اسلام تمدن ساز هستند يا ادامه زندگي مسلمين در تمدن جهاني را طلب مي كنند. 

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:کارل پوپر
• لينك مطلب   • 

12 Jul 2009,5:7 PM

جیغ بورژوازی دركوچه

"جیغ بورژوازی دركوچه" عنوان مقاله‌ای است از استاد شهریار زرشناس که در تاریخ 8/4/88 در روزنامه ایران به چاپ رسید که متن کامل آن در زیر می‌آید:


تحلیلی بر فعالیت های گروه ممتاز بروكراتیك و تحركات خیابانی
برای پاسخ به پرسش از وقایع اخیر می توان به ریشه یابی ساختاری پرداخت كه حیات خود را از دهه 60 آغاز كرده بود. یك گروه ممتاز بروكراتیك كه به آنها اشرافیت بروكراتیك یا اشرافیت اقتصادی سیاسی نیز می گویند. 
  حلقه قدرت ایشان، ابتدا با بهره مندی از امتیازات سیاسی و اقتصادی شكل گرفت و در ادامه هویت فكری و سیاسی درازمدتی را پایه ریزی كرد. همچنین پشتوانه نظری این اشرافیت نوظهور در افق تاریخی و فرهنگی غربزدگی شبه مدرن بود. از این رو كمر به احیای آن بست و رفته رفته به مدد سابقه سكولاریستی با سرمایه داری بزرگ و سكولار ایران گره خورد. این حلقه بسته قدرت تا سال 84 مجال یافت كه در برخی شئون نظام اسلامی ایران و حتی در بدنه سه قوه مخصوصاً قوه مجریه رسوخ كند. سرانجام دولت نهم به آن حلقه بسته نفوذ كرد و ضربه زد؛ هر چند آن را به تمامی شكست نداد. در مقابل اشرافیت در برابر دولت نهم موضع گرفت. 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:بورژوازی ایرانی
• لينك مطلب   • 

12 Jul 2009,4:55 PM

جريان شناسي روشنفكري ديني

این متن مقاله‌ای از استاد شهریار زرشناس است که با عنوان "جريان شناسي روشنفكري ديني" در روزنامه ایران مورخ 23/10/86 به چاپ رسید.


  اصطلاح روشنفكری دارای دو وجه است وجه عام كه به معنای تحصیل كرده بودن، آزاد اندیش بودن، به علوم دیگر آشنا بودن و... است و وجه خاص كه ناظر به جریانی فكری است كه مختصات و ویژگیهای مخصوص خود را دارد. مراد از روشنفكری در بحثهای نظری، مفهومی تاریخی ـ فرهنگی است كه بیانگر جهت گیری هایی خاص است. بعد از طرح ریزی بنیان های تفكر مدرن توسط فیلسوفانی همچون دكارت (۱۶۵۰ میلادی)، بیكن (۱۶۲۶ میلادی)، جان لاك و... و بیان این بنیان ها به صورت نظری و منسجم، فیلسوفانی موسوم به فیلسوفان عصر روشنگری ظهور كردند كه نقش اصلی آنها بیان تفصیلی فلسفه مدرن و وارد كردن آن در جامعه و در میان مردم بود. فیلسوفانی مثل دنیس دیدرو (۱۷۸۴میلادی)، ژان ژاك روسو (۱۷۷۸میلادی)، ولتر (۱۷۷۸ میلادی) این افراد اغلب روزنامه نگار، نمایشنامه نویس و یا به مفهوم قرن هجدهمی كلمه رمان نویس بودند و به فلسفه محض نمی پرداختند. این دسته از افراد، نخستین كسانی بودند كه در غرب، روشنفكر نامیده می شدند. این افراد خود را نماینده عصری می دانستند كه بشر وحی را كنار گذاشته و زندگی خود را با تكیه بر خرد منقطع از وحی اداره می كند. لذا وقتی در باب روشنفكری صحبت می كنیم از یك وضعیت خاص تاریخی صحبت می كنیم و روشنفكران كسانی هستند كه به عنوان سخنگویان و نمایندگان تمدن و تفكر مدرن ظاهر شده اند و از مرزهای مدرنیته دفاع كرده و تفكر مدرنیته را از اجمال فلسفی به تفصیل سیاسی، حقوقی، اقتصادی واجتماعی در آوردند. 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:روشنفکری دینی
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:46 AM

تأملي در عملكرد کارگزاران فرهنگی

واقعة تأسف‌بار «تئاتر ايران‌زمين» در اهواز، مسألة عملكرد وزارت ارشاد را مجدداً به يك بحث روز بدل ساخت. صاحب اين قلم در گذشته و به مناسبت‌هاي مختلف دربارة عملكرد و سمت و سوي حركت وزارت ارشاد در 8،7 سال گذشته سخن گفته است. جان كلام در خصوص عملكرد برخي مسئولان اين وزارتخانه اين است كه بينش حاكم بر بعضي مسئولان كه به صورت يك جريان مسلط فكري در اين وزارتخانه درآمده، منشأ رفتارها و جهت‌گيري‌هايي است كه امروز انتقاد دلسوزان اصول‌گرا در كشور قرار گرفته است.

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:کارگزاران فرهنگی
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:35 AM

قانون اساسي مشروطه و محك تجربه تاريخي

روز هشتم دي‌ماه، مصادف است با نود و هشتمين سالگرد تدوين نخستين «قانون اساسي مشروطه» در دوران سلطنت مظفر‌الدين‌شاه قاجار تحت عنوان «نظام‌نامه سياسي». اين سند نظام‌نامه سياسي كه در 51 ماده تدوين گرديده بود، به اعتباري نخستين مدوّن قانون اساسي ايران نيز بود و روشن‌فكران سكولار و شبه‌مدرنيسم با هياهوي بسيار تدوين آن را نسخه علاج تمامي مشكلات و معضلات ايران معرفي مي‌كردند.

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:مشروطه
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:32 AM

فدائیان و انکار تاریخی

سالهای پایانی سلطنت رضاشاه شاهد گسترش و تعمیق فعالیتهای تخریبی و ضداسلامی بود. در این دوران فضای ضداسلامی حاکم به ویژه فردی چون «احمد کسروری» را برای مبارزه آشکار با میراث معرفت قدسی اسلام و به ویژه تشیع جری ساخته بود. پس از فرار دیکتاتور و اشغال کشور نیز اوضاع آشفته و به هم ریخته سیاسی ـ اجتماعی، زمینه را برای بهرهبرداری جریانات انحرافی و استعماری همچنان مهیا نگاه داشته بود. 

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:فدائیان
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:28 AM

حوزه‌ و غرب اومانیست

در بررسي دقيق حوادث و رويدادهايي كه در مقياس جهاني روي مي‌دهد و با تأمل در سير كلي امور و آرايش سياسي و فرهنگي‌اي كه جهان معاصر به خود گرفته است، به خوبي مي‌توان نشانه‌هاي يك رويارويي گسترده و فراگير ما بين جريان رستاخيز معنوي و بيداري اسلامي از يك سو و رويكرد خشن نظامي و سياسي ـ فرهنگي تمدن بورژوايي و استعمار‌گر غرب مدرن را از سوي ديگر شاهد بود.



ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:اومانیسم
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:25 AM

دون‌ژوان شعر مشروطه

دوم بهمن امسال هفتادويكمين سالروز مرگ «ابوالقاسم عارف قزويني» بود. عارف قزويني را «شاعر مشروطه» ناميده‌اند و به ويژه در دو، سه سال اخير برخي روشن‌فكران به طرق مختلف و به مناسبت‌هاي متفاوت سعي در طرح او و به ويژه تجليلش داشته‌اند. البته بزرگداشت يك شاعر يا اهل قلم في حد نفسه كار بدي نيست. اما در هر بزرگداشتي لازم است كه تحليلي از جايگاه و مقام و نقش يك شاعر يا نويسنده نيز نمود. در ميان روشنفكران ما ثبت‌سازي از پيشگامان ادبيات شبه‌مدرنيستي ايران بي‌آن كه تحليلي از عملكرد و نقش تاريخي ـ فرهنگي شاعر يا نويسنده ارائه دهند، متأسفانه مرسوم است و تقريباً همه‌ي اين ثبت‌سازي‌ها نيز اغراض سياسي‌اي را دنبال مي‌كنند.

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:مشروطه
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:22 AM

استعمار فرانوین

در حاشیه‌ی نطق بوش در مراسم تحلیف ریاست جمهوری آمریکا

اگر به تاریخ عصر مدرن نگاه کنیم، شاهد خواهیم بود که از اوایل قرن پانزدهم و تقریباً هم زمان با شکلگیری آرایش سیاسی جهان غرب مدرن، رویکردهای استیلاجویانه و استعماری آنان نیز صورت و سیمای خاص خود را مییابد. در واقع، رویکرد استعماری با جوهر و ذات تمدن اومانیستی درآمیخته و در پیوند بوده و از آن جدایی ناپذیر است. 




ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:استعمار
• لينك مطلب   • 

14 Mar 2009,4:16 AM

هرات و کاست منورالفکری قاجاری

نزدیک به یکصد و پنجاه سال پیش یک هیئت از روشنفکران ایرانی که به زودی به عضویت لژهای فراماسونری نیز درآمدند، در شهر پاریس متن موافقتنامهای را امضا کردند که به جدایی هرات و دیگر تصرفات ایران در افغانستان انجامید.

ادامه مطلب
نوشته شده توسط پری‌دخت صادقي موضوع:منورالفکری قاجاری
• لينك مطلب   • 

 برداشت از متون با قيد منبع بلامانع است