لائیك – لائیسیسم

نویسنده: شهریار - زرشناس 

لائیك از ریشه‌ی لاتینی «Laicus» (به معنی امور متعلق به خلق در مقابل امور متعلق به خدا) گرفته شده است. همچنین در قرون وسطی كسی را كه جزو سلسله مراتب كلیسایی نبوده است “لائیكوس” می‌نامیدند. لائیسیسم در روزگار ما به معنای آئینی است كه می‌خواهد بنیادها و تأسیسات اجتماعی را از تسلط مذهب خارج كند.

لائیسیته تا حدودی و تا آنجا كه قصد جداكردن نهادهای دولتی و تعلیم و تربیت از دیانت را دارد شبیه سكولاریسم است؛ با این تفاوت كه سكولاریسم یك پروسه‌ی دنیوی كردن امور و قداست‌زدایی گسترده در قلمروهای مختلف است. اما لائیسم بیشتر به نسبت میان دولت و دین مربوط می‌شود كه مبتنی است بر:

1. جدایی جامعه‌ی مذهبی از قدرت سیاسی

2. پلورالیسم مذهبی دولت و بی‌طرفی نسبت به همه‌ی ادیان

3. تأكید بر الحاد رسمی كاركنان دولت و عدم پایبندی آنها به شعائر مذهبی.

بعضاً نیز افراد یا دولت‌هایی را كه بر الحاد صراحت دارند “لائیك” می‌نامند؛ مثلاً دولت فرانسه از سال 1905 میلادی، یك دولت رسماً لائیك است و یا نظیر آن دولت تركیه كه به سال 1922 میلادی تأسیس گردید.