نزدیک به یکصد و پنجاه سال پیش یک هیئت از روشنفکران ایرانی که به زودی به عضویت لژهای فراماسونری نیز درآمدند، در شهر پاریس متن موافقتنامهای را امضا کردند که به جدایی هرات و دیگر تصرفات ایران در افغانستان انجامید.

نويسنده: شهريار - زرشناس 

اعضای امضاکنندهی این پیمان ننگین همگی از روشنفکران حکومتی و درباری قاجاری بودند که حین سفر به فرانسه و امضاء قرارداد ننگین به عضویت لژ بزرگ فراماسونری «سنسرامیتیه» وابسته به «گرانداوریان» درآمدند. سرپرست این هیئت از منورالفکران ایرانی را روشنفکری به نام «فرخ خان غفاری» بر عهده داشت. ناصرالدین شاه، فرخ خان غفاری را ملقب به «امین الدوله» کرده بود. 

فرخ خان امین الدوله فرزند «میرزا محمد مهدی» از اعضای خانوادهای از زمینداران متنفذ و درباری دوران قاجار بوده است. فرخ خان را می­توان یکی از چهرههای اجرایی و دولتمردان مروج شبه مدرنیته در ایران دانست که از بینش و سواد تئوریک بهرهی چندانی نبرده بودند، اما از زمان فتحعلیشاه در دربار قاجار نفوذ داشته و با طیف منورالفکرانی چون میرزا جعفرخان مشیرالدوله و میرزا ملکم و باند ماسونیهای نفوذی در دولت قاجاری ارتباط نزدیک داشته است. 

اساساً دولت انگلیس و عوامل استعمار بورژوایی غرب برای پیشبرد اهداف خود در ایران اقدام به جذب جوانان خانوادههای اشرافی و درباری قاجاری به لژهای ماسونی نمودند. آنها با پرورش این جوانان در لژهای ماسونی و افکار لیبرالی، از آنها نخستین کادرهای طیف روشنفکری شبه مدرن ایران را پدید آوردند. همین کادرهای منورالفکری در سالهای پایانی نیمه اول سلطنت ناصرالدین شاه و نیز در دوران دوم سلطنت او نقشهای مهمی را جهت حفظ و پیشبرد منافع دول استعماری به ویژه استعمار انگلیس بازی کردند. فرخ خان غفاری امین الدوله یکی از این روشنفکران بود و نقش او و هیئت منورالفکری به همراهش در امضاء قرارداد تجزیهی هرات از ایران یکی از چندین خدمتی است که نسل نخست منورالفکران شبه مدرنیست ایرانی برای استعمار بریتانیا در آن مقطع انجام دادند. 

فرخ خان غفاری در دوران عباس میرزا درجهی سرهنگی داشت و در شوال 1260ق، صندوقدار خاصهی «محمدشاه» گردید. او در سال 1273ق (13 اسفند) به همراه هیئت همراه خود (افرادی چون میرزا علی نقی حکیم الممالک، میرزا امان خان غفاری، میرزا ملکم خان ناظم الدوله، نریمان خان پسر سلیمان خان سهام الدوله، میرزا محمد علی آقا و میرزا رضا غفاری) که برای انعقاد قرارداد صلح با انگلیس به فرانسه رفته بودند، به لژ فراماسونری پیوست. البته او و دیگر اعضای منورالفکران نفوذی دربار قاجار قبل از آن هم با لژهای غیررسمی و پنهان فراماسونری در ایران در ارتباط بودند. 

فرخ خان امین الدوله از زمان ورود به ایران، ارتباط نزدیکتری با حلقهی فراماسونرهای نفوذی دربار ناصرالدین شاه [که تا اعماق حکومت او نفوذ کرده بودند] برقرار کرده و در خصوص ایجاد ساختار بوروکراسی شبه مدرن در ایران، با میرزا جعفر خان مشیرالدوله همراه شده و به سال 1276ق به دارالشورای دولتی او پیوست. فرخ خان در اواخر عمر به سمت وزیر دربار ناصرالدین شاه تعیین گردید. 

فرخ خان امین الدوله غفاری، چهرهای فرهنگی و تئوریک نیست اما در زمرهی طیف بوروکراتها و دولتمردان کارگزار اغراض شبه مدرنیستی درون کاست روشن فکری ایران محسوب میگردد. خیانت بزرگ او و هیئت همراهش [که در هماهنگی کامل با منافع استعمار انگلیس و زمینهسازی باند نفوذی شبه مدرنیستهای درون حکومت قاجاری صورت گرفت] واگذاری هرات و بخش اعظم تصرفات ایران در افغانستان به دولت انگلیس در «کنفرانس صلح پاریس» (سال 1273ق) است که میرزا ملکم خان ناظم الدوله نیز از اعضای این هیئت بوده است. فرخ خان نیز همچون اکثر چهرههای کاست روشن فکری عهد مشروطهی ایران، دارای خاستگاه طبقاتی و اجتماعی اشرافی و مرتبط با دربار بوده است. 

واگذاری هرات و افغانستان به انگلیس، گامی بزرگ در مسیر تضعیف دولت مرکزی در ایران و زمینهسازی برای بسط نفوذ انگلیس در ایران بود که توسط فرخ خان امین الدوله و هیئت همراه او برداشته شد.

واقعهی کنفرانس پاریس به سال 1273ق و معاهدهی آن برای مردم و منافع و مصالح ملی ما رویدادی تلخ و منفی است اما با توجه به آن و به ویژه بررسی نقش منفی و خیانتکارانهای که باند روشنفکری شبه مدرن و فراماسونری علیه منافع و عزت ملی ما انجام دادند، از این منظر که موجب افشاء باطن غربزده و وابستهی جریان روشن فکری میگردد و نیز از این منظر که میتواند موجب هشیاری بیشتر مردم ما در مقابله با حرکتهای توطئه آمیز میراثداران کنونی روشن فکری شبه مدرن گردد، قابل تأمل و عبرتآموز است که باید بدان توجه داشت.